آینده‌نگری از دیدگاه امام علی علیه‌السلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه علوم انتظامی امین

چکیده

زمینه و هدف: در چند دهه گذشته آینده‌نگری به‌مثابه یکی از ابزارهای مهم سیاست‌گذاری به‌کار می‌رود و یکی از ابزارهای مهم برای رویارویی با موج‌های عدم قطعیت است. آینده‌نگری از اهمیت بالایی در تعالیم وحیانی اسلام و در متن قرآن و عترت و به‌ویژه دیدگاه حضرت علی (ع) که یک دوره مدیریت جامعه را تجربه کرده‌اند برخوردار است.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر با هدف تبیین آینده‌نگری از دیدگاه امام علی (ع) با روش کیفی و فن تحلیل مضمون انجام شد و با فیش‌برداری از کلیه فرمایشات امیرالمؤمنین (ع) از قبیل خطبه‌ها، نامه‌ها، حکمت‌ها و سایر احادیث نقل‌شده با واحد تحلیل مضمون، مضامین استخراج و داده‌ها جمع‌آوری شد.
یافته‌ها: از تحلیل داده‌ها شاخص‌های اصلی اهمیت و ضرورت آینده‌نگری، عوامل مؤثر بر آینده‌نگری، فرآیند آینده‌نگری و نتایج و پیامدهای آینده‌نگری با شاخص‌های معین استخراج شد.
نتیجه‌گیری: شاخص‌هایی مانند زیرکی، مشاوره، تفکر و اندیشه، اراده و تصمیم استوار، شناخت شرایط و وضعیت، هوشیاری، آزمون فرضیات، صبر و شکیبایی و خطرپذیری و تهور و بی‌باکی از اندیشه حضرت علی (ع) برای آینده‌نگری استخراج شد.

کلیدواژه‌ها