فراترکیب مدل‌های سنجش تاب‌آوری شبکه تأمین

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه یزد، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت تولید و عملیات، دانشگاه یزد، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: همراه با جهانی شدن خدمات و محصولات سازمان­ها، شبکه­های زنجیره تأمین پیچیده‌تر از گذشته شده و بدیهی است در برابر اختلالات آسیب­پذیرتر هستند. بی­تردید رویکرد بنیادی برای مقابله با اختلالات و برون­رفت از آسیب­پذیری، «تاب‌آوری» است. تاب­آوری شبکه تأمین مفهوم جدیدی است که از مفهوم گسترده­تر تاب­آوری تبلور یافته است. هدف پژوهش، واکاوی مؤلفه­های تاب‌آوری شبکه تأمین به­منظور دست‌یابی به مدلی در سنجش و ارزیابی تاب­آوری شبکه تأمین است.
روش­شناسی: روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی است. جامعه آماری پژوهش مبتنی بر مقالات معتبر ادبیات تاب­آوری در پایگاه­های علمی، روش گردآوری داده­ها به‌صورت اسنادی و مبتنی بر منطق سیمو و روش­ تجزیه‌و‌تحلیل داده­ها به­صورت کیفی و کمی است. در تحلیل کیفی ابتدا 1461 مستند مربوط به تاب­آوری تأمین تهیه با استفاده از مرور نظام­مند ادبیات پژوهش، تهیه و سپس 194 مستند با رویکرد فراترکیب استخراج شد. در بخش تحلیل کمی پژوهش نیز با ارائه الگوریتم آنتروپی شانون مؤلفه­های تاب­آوری موجود در مستندات رتبه­بندی شده است.
 یافته­ها: شاخص­های اصلی در قالب سه مؤلفه محرک­ها، راهبردها، و سنجه­­های ارزیابی شبکه تأمین تاب­آور­ تدوین شده است. محرک­ها شامل تواناسازها و بازدارنده­ها است. هم­چنین راهبردها نیز شامل راهبردهای پیش­گیرانه، جاری و واکنشی است.
نتیجه­گیری: در مؤلفه راهبردها تأکید بر ایجاد فرایندهای بهبود، سازگاری از طریق انعطاف­پذیری و افزونگی است. در مؤلفه محرک­ها نیز تأکید بر تشریک­مساعی و چابکی در قابلیت­ها و اختلالات در بازدارنده­ها می­باشد. هم­چنین در مؤلفه سنجه­های ارزیابی نیز اولویت با انعطاف­پذیری است.

کلیدواژه‌ها