بررسی تأثیر فناوری اطلاعات، مدیریت دانش و یادگیری سازمانی بر عملکرد سازمانی

نوع مقاله : مقاله مستخرج از پایان نامه کارشناسی ارشد

نویسندگان

1 استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 کارشناس ارشد مدیریت اجرایی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی

چکیده

زمینه و هدف: هدف اصلی این پژوهش، بررسی بررسی تأثیر فناوری اطلاعات، مدیریت دانش و یادگیری سازمانی بر عملکرد سازمانی در سازمان عقیدتی سیاسی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ شیوه انجام آن توصیفی – پیمایشی است. به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات پرسش‌نامه استانداردی تهیه و پس از بررسی روایی و پایایی پرسش‌نامه بین اعضای نمونه آماری که متشکل از کلیه کارمندان، کارکنان و کارشناسان سازمان عقیدتی سیاسی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح بود توزیع شد. فرضیه‌ها به کمک دو نرم‌افزار SPSS و PLS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها: نتایج تحلیل‌ها نشان داد فناوری اطلاعات بر مدیریت دانش و یادگیری سازمانی مؤثر است. هم‌چنین مدیریت دانش بر یادگیری سازمانی و عملکرد سازمانی مؤثر است و یادگیری سازمانی نیز بر عملکرد سازمانی در سازمان عقیدتی سیاسی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تأثیرگذار است. در این پژوهش به بررسی اثر غیرمستقیم مدیریت دانش بر عملکرد سازمانی با نقش میانجی یادگیری سازمانی نیز پرداخته شد و نتایج نشان داد که میزان تأثیرگذاری مدیریت دانش بر عملکرد سازمانی با ورود متغیر یادگیری سازمانی بهبود چشمگیری پیدا نمی‌کند و تأثیر مدیریت دانش به‌طور مستقیم بر عملکرد سازمانی قوی‌تر و بالاتر است.
نتیجه‌گیری: با توجه به آن‌چه که بر اساس نتایج به‌دست آمد، می‌توان در سازمان‌های دولتی از جمله سازمان عقیدتی سیاسی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، به‌منظور بهبود عملکرد سازمانی از عواملی هم‌چون فناوری اطلاعات، مدیریت دانش و یادگیری سازمانی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


-      احتشام راثی، رضا؛ محرابی، جواد (1395). تأثیر فناوری اطلاعات بر بهبود عملکرد سازمانی در سیستم‌های هوشمند بانکداری (مطالعه موردی: بانک صادرات شعب تهران). رسالت مدیریت دولتی. سال هفتم. شماره 21. صص 6-1.
-      امامی، لطیف؛ نمامیان، فرشید (1394). بررسی تأثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد سازمانی با تبیین نقش متغیر میانجی ساختار سازمانی (مورد مطالعه: کارکنان بانک ملی شهرستان ایلام). دوره شانزدهم. شماره 48 و 49. صص 80-60.
-      خورسندی، مجید؛ میرزازاده، زهرا؛ سلاطین، مهدی (1394). بررسی ارتباط قابلیت یادگیری سازمانی با عملکرد سازمانی در اداره کل ورزش و جوانان استان خراسان رضوی. مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش. دوره دوم. شماره 7. صص 68-61.
-      زرگر، محمود (1388). اصول فناوری اطلاعات. تهران: انتشارات بهینه.
-      صرافی‌زاده، اصغر (1388). فناوری اطلاعات در سازمان (مفاهیم و کاربردها). تهران: میر.
-      فیض، داود؛ زارعی، عظیم؛ کریمی، بهاره (1392). بررسی تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کارآفرینی سازمانی در شرکت‌های کوچک و متوسط (پیمایشی پیرامون شرکت‎های کوچک و متوسط شهرک صنعتی سمنان). مدیریت فناوری اطلاعات. دوره پنجم. شماره 2. صص 170-151.
-      محجوب عشرت‌آبادی، حسن؛ میرکمالی، محمد. مناپ شریفه، اسماعیل؛ مهری؛ داریوش (1392). بررسی موانع توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در دانشگاه‌های جامع دولتی و ارائه راهکار‌های مناسب (پیمایشی پیرامون دانشگاه تهران). مدیریت فناوری. دوره پنجم. شماره 4. صص 160-139.
-      ملاحسینی، علی؛ فرقانی، محمدعلی؛ مرادخانی، بریار (1389). بررسی تأثیر قابلیت یادگیری سازمانی بر عملکرد sme‌های شهرستان کرمان با استفاده از روش AHP. نشریه کاوش‌های بازرگانی. سال دوم. شماره 3. صص 109-91
-      نکویی مقدم، محمود؛ بهشتی‌فر، ملیکه (1386). سازمان‌های یادگیرنده، انتشارات پارسا.
-      یعقوبی فرانی، احمد؛ حاجی‌هاشمی، زهرا؛ سعدی، حشمت‌اله (1395). تأثیر مهارت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات مدیران بر ابعاد سازمان یادگیرنده در شرکت‌های خدمات مشاوره‌ای فنی و کشاورزی استان اصفهان. مدیریت فناوری اطلاعات. دوره هشتم. شماره 3. صص 643-621.
-      یعقوبی، نورمحمد؛ شکوهی، جواد؛ رییسی شهرویی، حفصه؛ سیدی، فرزانه (1394). بررسی تأثیر سبک‌های رهبری بر عملکرد سازمانی با میانجی‌گرهای یادگیری و نوآوری سازمانی. مدیریت تحول. سال هفتم. شماره 14.
-      Akiyoshi, M., (2008). “Knowledge Sharing Over the Network, Thin Solid Films”, Proceedings of 2nd International Symposium on the Manipulation of Advanced Smart Materials, 517 (4): 1512-1514.
-      Alavi, M., & Leidner, D. E. (2001).Knowledge Management and Knowledge Management Systems: Conceptual Foundations and Research Issues. MIS Quarterly, 25(1): 107-136.
-      Colin, M., Galindo, R. & Hernández, O. (2015). Information and communication technology as a key strategy for efficient supply chain management in manufacturing SMEs. Procedia Computer Science, 55, pp.833 - 842.
-      Cuker, Peter. McKnight, Lee W. (2001). Knowledge Networks, the Internet, and Development, Available at: http://itc.m. it.edu/itel/docs/jun/cukor_mck_tprc.pdf
-      Hung, C.Y. Ming Hung, S.Pin Lin, Q. Tsai, M. L. (2005). Critical Factors in Adopting a Knowledge Management System for the Pharmaceutical Industry. Industrial Management & Data Systems, 105(2): 164-183
-      Kou, T.H., 2011. How to Improve Organizational Performance through Learning and Knowledge. International Journal of Manpower, 32(5/6): 581-603.
-      Marquardt, J. M. (2002). Building the Learning Organization: Mastering the Five Elements for Cooperate Learning. Translated by Zali, M. R. (2006). Tehran: Tehran University Publication
-      Mohamad, S., & Toomey, M. (2015). A Survey of Information Technology Governance Capability in Five Jurisdictions Using the ISO 38500: 2008 framework. International Journal of Disclosure and Governance, 13(1): 53-74.
-      Morgan, A., Colebourne, D., Thomas, B.,(2006), The Development of ICT Advisors for SME Businesses: An Innovative Approach, University of Glamorgan Business School, Treforest, Pontypridd, CF37, 1DL, UK, Technovation 26, pp. 980.987
-      Nafukho FM, Graham CM, Muyia MH.)2009). Determining the Relationship Among Organizational Learning Dimensions of a Small-Size Business Enterprise. Journal of European Training. 33(1): 32-51
-      Neels, C.J. and Johnson, D. (2010). “Information Management as an Enabler of Knowledge Managemtn Maturity: A South African Perspective”International Journal of Information Management. Vol. 30, pp. 57-67.
-      Neely, A., Adams, C. and Kkennerley, M.M., 2002. The Performance Prism: The Scorecard for Measuring and Managing Business Success, Financial Times Prentice Hall, Ch.5.
-      Rao, L., Osei-Bryson, K.M. (2007). Towards Defining Dimensions of Knowledge Systems Quality. Expert Systems with Applications, 33, pp.368-378.
-      Roca-Puig, V., Beltrain-Martin, I., Escrig- Tena, A.B., and Bou-Llusar, J.C., 2007. Organizational Commitment to Employees and Organizational Performance: A Simultaneous Test of Configurative and Universalistic Propositions, Personnel Review, 36(6): 867-86.
-      Tripathy, S., Aich, S., Chakraborty, A. & Lee, G., M. (2016). Information technology is an enabling factor affecting supply chain performance in Indian SMEs: a structural equation modelling approach. Journal of Modelling in Management, 11(1): 269 – 287
-      Tsiknakis, M., & Kouroubali. A. (2009). Organizational Factors Affecting Successful Adoption of Innovative Health Services: A Case Study Employing the FITT Framework. International Journal of Medical Informatics, 78(1): 39-52.
-      Turban, E, Mclean, E & Wetherbe, J. (2005). “Information Technology for Management Transforming Organizations in the Digital Economy. 4th Edition, John Wiley & Sons.
-      Wick, W. & Leon, L. (1995). From Ideas to Action: Creating a Learning Organization. Human Resource Management, 34(2): 299-311.